تاثیر ائتلاف راهبردی امارات و رژیم صهیونیستی بر امنیت خلیج فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران

چکیده

روابط اعراب و رژیم صهیونیستی را می‌توان از مهمترین مسائل امنیتی چند دهه اخیر جهان اسلام دانست. مسئله‌ای که ابتدا با اتحاد و ائتلاف اعراب علیه رژیم صهیونیستی همراه بود و حتی به جنگ‌های چندگانه منتهی شد؛ اما با شکست اعراب در این جنگ‌ها و نیز نبود رهبران کاریزماتیک همچون ناصر، در ادامه دامنه تنش‌ها به‌تدریج به سمت و سوی تنش‌زدایی و حتی برقراری روابط منجر شد. در این مقاله هدف بررسی و تجزیه و تحلیل ازسرگیری روابط دوباره میان امارات و رژیم صهیونیستی و تأثیر آن بر امنیت خلیج فارس است. یافته‌های مقاله با استفاده از نظریه موازنه تهدید و بهره‌گیری از روش تحلیلی ـ توصیفی و منابع مکتوب و مجازی نشان می‌دهد که: 1. گسترش مرجعیت نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه به‌ویژه در پساداعش 2. نبود وابستگی صرف به امریکا به‌ویژه در زمینه‌های نظامی و امنیتی 3. رقابت‌های شدید امیر دوبی و ابوظبی بر سر سیاستگذاری آینده امارات 4. مزایای اقتصادی صهیونیست‌ها از حضور در امارات (نفت، استفاده از پایگاه‌های نظامی امارات و فروش تسلیحات نظامی) 5. موفقیت ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا از دلایل شکل‌گیری ائتلاف راهبردی امارات و رژیم صهیونیستی است. پیامدهای این مسئله را می‌توان در چهار بعد کلان مورد مداقه قرارداد. نخست؛ عادی‌شدن تدریجی روابط سیاسی اعراب غرب آسیا با رژیم صهیونیستی؛ دوم تعمیق بحران ناامنی برای امارات متحده عربی؛ سوم؛ تشدید دامنه ناامنی‌ها برای جمهوری اسلامی ایران و چهارم نفوذ بحران ناامنی به مرزهای تمام کشورهای منطقه به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس.

کلیدواژه‌ها


- زمانی، محسن و نیاکوئی، سید امیر (1398)، واکاوی عوامل مؤثر بر خروج ایالات متحده امریکا از برجام، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، سال دوازدهم، ش 45: 95 ـ 120.
- سیفی، عبدالمجید و پورحسن، ناصر (1397)، داعش و پدیداری موازنه تهدید در روابط ایران و عراق، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، دوره یازدهم، ش 41: 37 ـ 63.
- سیمبر، رضا؛ پادروند، مهدی و عزتی، محسن (1396)، بررسی سیاست خارجی ایران در بحران سوریه با تأکید بر نظریه موازنه تهدید (2011 ـ 2017)، دوفصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، سال سوم، ش 1: 7 ـ 34.
- شمس دولت آبادی، سید محمودرضا و عسگری، مهدی (1398)، تأثیر ژئوپولیتیک سوریه بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با اسرائیل،  فصلنامه امنیت ملی، سال9، ش 33: 25 ـ 52.
- عالیشاهی، عبدالرضا و فروزان، یونس (1398)، تشدید تقابل‌گرایی ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران در پسا ناآرامی‌های غرب آسیا؛ پیامدهای ترور سرلشگر قاسم سلیمانی، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، سال چهارم، ش 13: 151- 180.
- عالیشاهی، عبدالرضا و فروزان، یونس (1398)، ماهیت راهبردهای تهاجمی ترامپ در برابر جمهوری اسلامی ایران؛ ریشه‌ها و پیامدهای امنیتی و نظامی، فصلنامه سیاست دفاعی، سال بیست و هفتم، ش 26: 85 ـ 112.
- فرزین راد، رویا؛ فروزان، یونس و عالیشاهی، عبدالرضا (1398)، کاربست پارادایم بازداندگی منطقه‌ای در سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران در قبال تهدیدات نظامی ایالات متحده در سه سطح، فصلنامه امنیت ملی، سال دهم، ش 35: 231 ـ 264.
- فروزان، یونس؛ عالیشاهی، عبدالرضا و مسعودنیا، حسین (1398)، جریان صدر و ظهور واپسگرایی هویتی در جبهه مقاومت در دو بعد کلان سخت و نرم، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، دوره یازدهم، ش 38: 26 ـ50.
- فروزان، یونس؛ عالیشاهی، عبدالرضا و رفیعی، مجید (1398)، کنشگری تدافعی جمهوری اسلامی ایران در قبال هژمونیسم نومحافظه کاران ایالات متحده؛ از پسا برجام تا سال 2019 میلادی، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، دوره دوازدهم، ش 48: 65 ـ 91.
- متقی، ابراهیم و ثابت، علی (1391)، مبانی و هستی‌شناسی تفکر امنیتی اسرائیل، فصلنامه آفاق امنیت، دوره 5، ش 17: 159 ت 187.
- مسعودنیا، حسین؛ فروزان، یونس و عالیشاهی، عبدالرضا (1395)،  جابه‌جایی قدرت در عربستان سعودی: تأثیرات تغییر ولایتعهدی بر ساختار سیاست خارجی عربستان سعودی، فصلنامه رهیافت های سیاسی و بین المللی، سال 8، ش 47: 137 ـ 173.
- نیاکوئی، سید امیر و ستوده، علی اصغر (1395)، الگوی تقابل بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در منازعات داخلی سوریه و عراق (2015 ـ 2011)، فصلنامه راهبرد، سال بیست و پنجم، ش 80: 151 ـ 117.
عربی
- ابوعامر، عدنان (1442)، تنشر ملفا حول تطور العلاقات الإماراتیة الإسرائیلیة، دوحه: مرکز الداراسات السیاسیه.
- ابوعیاش، سائد (1438)، الباقوره والغمر وعلاقات السلام بین الأردن و إسرائیل، امان: المرکز الفلسطینی لابحاث السیاسات و الدراسات الاستراتیجیه.
- البیومی، علاء (1442)، فی طبیعة التحالف الإماراتی الإسرائیلی، دوحه: العربی الجدید.
- الجعفری، ولید (1441)، المشروع الإسرائیلی للإدارة الذاتیة، جذوره وتطوره وأخطاره، بیروت: مؤسسة الدر اسات الفلسطینی.
- الحمد، محمد بن علی (1442)، بعد صفقة التطبیع مواطن إماراتی یبحث عن سکن فی إسرائیل، دوحه: المرکز لابحاث السیاسات و الدراسات الاستراتیجیه.
- المریسی، اسکندر (1442)،  العلاقات الإماراتیة ـ الإسرائیلیة من السر إلى العلن، بیروت: دارالانتشاراه الثوره.
- عبدالراشد، باسل محمد (1440)، معاهدة السلام الأردنیة ـ الاسرائیلیةلعام 4991 دراسة فی دوافعها ومضامینهاالسیاسیة والاقتصادی، امان: جامعه الشرق الاوسط.
-محمد الطیاره، مروان (1442)، الصراع الخلیجی ـ الإیرانی بعد التطبیع الإماراتی، دوحه: المرکز العربی للأبحاث ودراسة السیاسات.
- Abulfaraj, Salman. (2020). Visionaries: UAE's Greatest Rulers, NewYork: Random House Trade Paperbacks.
- Alishahi, Abdolreza; Soleimani, Hamid. (2020). The Challenge of Ansarullah’s Increasing Power, and Donald Trump’s Policies against Yemen,  Journal of  Economics, Politics and Regional Development, 1(1): 1-16.
- Alishahi, Abdolreza; Soleimani, Hamid & Aghamolaei. (2020). The Arab world and the geopolitics of the crisis, Latvia: Scholar Press.
- Alishahi, Abdolreza & Aghamolaei, Mohammad. (2020). Joint Comprehensive Plan of Action (Jcpa) And Common Notions of the us and it's Strategic Allies in Explaining Islamic Republic of Iran’s Threats, Journal of Economics & Management Research, 1(2): 1-6.
- Beauchamp, Alton. (2020). War 19 Biden vs. China: Or How Biden Learned to Beat Trump, COVID-19 and China, South Carolina: CreateSpace Independent Publishing Platform
- Bergman, Ronen. (2019). Rise and Kill First: The Secret History of Israel's Targeted Assassinations, NewYork: Random House Trade Paperbacks.
- Chando, Janvier. (2018). Heroes they felled: The Assassinations of Yitzhak Rabin and Anwar Sadat, and the Stillbirth of Peace in the Middle East, NewYork: Tisi Books
- Dowty, Alan. (2020). Arabs and Jews in Ottoman Palestine: Two Worlds Collide, Indiana: Indiana University Press.
- Fulton, Jonathan & Yellinek, Roie. (2020). Implications of the Israel-UAE Peace Deal, Judith Levy: The Begin-SadatCenter for Strategic Studies.
- Goldberg, Jeffrey. (2008). Prisoners: A Story of Friendship and Terror, NewYork: Vintage Reprint Edition.
- Hubbard, Ben. (2020). MBS: The Rise to Power of Mohammed bin Salman, NewYork: Tim Duggan Books.
- Koelbl, Sussane. (2020). Behind the Kingdom's Veil: Inside the New Saudi Arabia under Crown Prince Mohammed bin Salman (Middle East history and travel, For Readers of Blood and Oil), London: Mango Publications.
- Matsuo, Masaki. (2019). Asian Migrant Workers in the Arab Gulf States; The Growing Foreign Population and Their Lives (Intimate and the Public in Asian and Global Perspectives), Leiden: Brill Publishing.
- Navon, Emmanuel. (2020). The Star and the Scepter: A Diplomatic History of Israel, Philadelphia: The Jewish Publication Society.
- Planet, Lonely & et, al. (2018). Lonely Planet Israel & the Palestinian Territories, Oakland: Lonely Planet Publications.
- Rand, Dafna & Miller, Andrew. (2020). Re-engaging the Middle East: A New Vision for U.S. Policy, ‎Washington, D.C.: Brookings Institution Press.
- Reinstein, Josh. (2020). Titus, Trump and the Triumph of Israel: The Power of Faith Based Diplomacy, Jerusalem: Gefen Publishing House.
- Steel Vivas, Robert. (2020). TRUMP PEACE PLAN: Sheer Genius- Israel Gone by 2022, NewYork: Earth Intelligence Network Publications.
- Thrall, Nathan. (2017). The Only Language They Understand: Forcing Compromise in Israel and Palestine, NewYork: Metropolitan Books.
- Yan, (2019). Leadership and the Rise of Great Powers, New Jersey: Princeton University Press.
- Zeihan, Peter. (2020). Disunited Nations: The Scramble for Power in an Ungoverned World, NewYork: Harper Business.