دستاوردهای مقاومت اسلامی لبنان در منظومه فکری سیدحسن نصرالله و تأثیر آن بر امنیت محور مقاومت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار دانشگاه جامع امام حسین(ع)

چکیده

پی‌بردن به زمینه‏های برتری و امنیت نهضت‏ها از مباحث مهم و درخور تحقیق است. ماهیت مقاومت اسلامی لبنان و اهمیت جایگاه امنیتی آن به‌عنوان یکی از دستاوردهای برجسته مقاومت اسلامی، ازسوی سیدحسن نصرالله مورد توجه بوده است. این موضوع در مقاله به‌عنوان یک هدف و شاخص درنظر گرفته شده است. مقاله کوشش دارد تا دستاوردهای مقاومت اسلامی لبنان و نتایج امنیتی آن بر محور مقاومت را به‌عنوان سؤال اصلی مطرح و بررسی نماید. این پرسش با استفاده از روش تحقیق آمیخته با رویکرد کیفی ـ کمی انجام شده است. بدین‌صورت که در بخش کیفی دستاوردها تبیین شده و در بخش کمی تأثیرشناسی آن مورد آزمون قرار گرفته است. روش مورداستفاده در بخش کیفی مبتنی‌بر تحلیل مضمون بوده و در بخش کمی داده‏های موردنیاز با ابزار پرسشنامه گردآوری و با استفاده از فنون آماری ضریب همبستگی اسپیرمن، آزمون رگرسیون خطی ساده (دومتغیره) و آزمون رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته و نتایج کیفی این پژوهش درقالب جدول‏هایی شامل مضامین پایه‏ای و سازمان‌دهنده، جمع‏بندی و توصیف شده است. در این پژوهش، پنج مضمون اصلی یعنی «برتری عوامل معنوی، ساختار توانمند، برتری اطلاعاتی و امنیتی، ایفا نقش منطقه‏ای و برخورداری از حمایت یک قدرت منطقه‏ای» به‌دست آمد. این پنج عنصر از مهم‌ترین دستاوردهای امنیتی هستند. در این نوشتار، علاوه‌بر آن، تأثیر کمی هریک بر محور مقاومت نیز بررسی و نتایج هریک نشان داده شد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

-  استراس، آنسلم و کوربین جولیت (1387)، اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-  اسداللهی، مسعود (1382)، جنبش حزب‌الله گذشته و حال، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-  افتخاری، اصغر (1389)، صلح و امنیت بین‌الملل، رویکرد اسلامی، مجموعه مقالات اسلام و روابط بین‌الملل، به اهتمام حسین پوراحمدی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).

-  امینی، محمدرضا (1392)، ورود رسمی حزب‌الله به جنگ سوریه، خبرگزاری جمهور.

-  برزنونی، محمدعلی (1384)، «اسلام؛ اصالت جنگ یا اصالت صلح؟»، مجله حقوقی، نشریه مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست‌جمهوری،      ش 33: 73 ـ 157.

-  برژینسکی، زبیگنو (1369)، در جستجوی امنیت ملی، ترجمه ابراهیم خلیلی، تهران: سفیر.

-  بوزان، باری (1386)، چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، ترجمه علی‌رضا طیب، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

-  پارسه، رضا و مطهرنیا، مهدی (1393)، اثرگذاری محور ایران، سوریه و حزب‌الله بر منافع امریکا در خاورمیانه، فصلنامه سیاست دفاعی، ش 86، پاییز: 107ـ 138.

-  تانته، ژاک (1379)، تاریخ لبنان، ترجمه اسدالله علوی، مشهد: بنیاد پژوهش اسلامی.

-  درخشه، جلال؛ افتخاری، اصغر و ردادی، محسن (1394)، تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای، فصلنامه جستارهای سیاسی معاصر، سال ششم، ش 3، پاییز: 53 ـ 72.

-  دری نجف‌آبادی، قربانعلی (1379)، نگاهی به امنیت ازمنظر امیر مؤمنان(ع)، فصلنامه حکومت اسلامی. سال پنجم. ش 18 :280 ـ 310.

-  دلاور، علی (1380)، روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی، تهران: ویرایش.

-  دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال (1387)، سیاست خارجی جمهوری اسلامی‌ایران، تهران: انتشارات سمت.

-  زارعان، احمد (1393)، بررسی تبدیل حزب‌الله لبنان از قدرتی محلی به قدرت ملی و منطقه‌ای، مطالعات راهبردی جهان اسلام، ش 59: 37 ـ 68.

-  زارعان، احمد و پورخوش سعادت، محمد (1397)، محور مقاومت به‌مثابه یک مجموعه امنیتی منطقه‌ای: کاهش هزینه‌های امنیتی، مجموعه مقالات همایش پیرامون مقاومت اسلامی، تهران: دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام.

-  شایگان، فریبا (1391)، امنیت پایدار از دیدگاه مقام معظم رهبری، فصلنامه آفاق امنیت، سال پنجم، ش 14: 121 ـ 143.

-  طباطبایی، محمدحسین (1368)، المیزان، قم: انتشارات اسلامی.

-  عراقی، عبدالله (1394)، نقش حزب‌الله لبنان در امنیت منطقه غرب آسیا باتأکیدبر حمایت و پشتبانی ایران، مجله سیاست دفاعی، سال 24، ش 93: 101 ـ 142.

-  قادری کنگاوری، روح‌الله (1392)، نظریه مقاومت در روابط ­بین‌الملل؛ رویکرد ایرانی ـ اسلامی ‌نفی سبیل و برخورد با سلطه، سیاست دفاعی، ش 82: 191 ـ 248.

-  قادری کنگاوری، روح‌الله (1397)، نقش نیروهای منطقه‏ای سپاه پاسداران در تأمین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آفاق و امنیت، سال یازدهم، ش 40: 2 ـ 33.

-  قاسمی، بهزاد (1397الف)، ژئوپلیتیک محور مقاومت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران؛ براساس گفتمان انقلاب اسلامی، آفاق امنیت، سال یازدهم، ش 38: 5 ـ 33.

-  قاسمی، بهزاد (1397ب)، ارزیابی تأثیر فرهنگ شهادت‏طلبی انقلاب اسلامی ایران در جهان اسلام و عرصه بین‏الملل، مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال هفتم، ش 4، پیاپی 24: 91 ـ 113.

-  قاسمی، بهزاد (1398)، مقایسه تطبیقی تاریخی جنبش‏های انقلابی و گروه‏های افراط‏گرا در تطورات تاریخ اسلام و مسیحیت، مجله علمی  ـ ترویجی معرفت، سال بیست‌وهشتم، ش 50: 21 ـ 32.

-  قاضی میرسعید، علی‌رضا و دیگران (1396)، تحلیل مضمون ساخت درون قدرت نیروهای مسلح برای جنگ‌های آینده ازمنظر فرماندهی کل قوا، فصلنامه مدیریت نظامی، سال 17، ش 4: 77 ـ 100.

-  کریمی مله، علی (1384)، شناسایی مرجع امنیت در رویکرد امنیت ملی امام خمینی(ه)، فصلنامه مطالعات راهبردی، ش 30: 766 ـ 788.

-  مارشال، کاترین و راسمن، گرچنب (1390)، روش تحقیق کیفی، ترجمه علی پارسائیان و محمد اعرابی، تهران: پژوهش‌های فرهنگی.

-  منصوریان، یزدان (1386)، گراندد تئوری چیست و چه کاربردی دارد؟ مجموعه مقالات همایش اطلاعات و جامعه اطلاعاتی، اصفهان: دانشگاه اصفهان.

-  نادری سمیرمی، احمد (1376)، لبنان، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.

-  نصرالله، سیدحسن (1370 ـ 1398)، سخنان دبیرکل حزب‌الله لبنان، از زمان آغاز مسئولیت تا یایان سال 1398. (1327/ بهمن 1370 ـ 1398).

-  نوروزی، محمدتقی (1385)، فرهنگ دفاعی ـ امنیتی، تهران: سنا.