رفتارشناسی عربستان سعودی درقبال بحران سوریه در پرتو نظریه موازنه قدرت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری مطالعات منطقه‌ای گرایش خاورمیانه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

سوریه کشوری با اهمیت ژئوپولتیک در منطقه غرب آسیاست که همواره ازنظر بلوک‌های رقیب در منطقه به‌عنوان وزنه‌ای برای تغییر موازنه قدرت محسوب شده است. مداخله کنشگران منطقه‌ای در بحران اخیر سوریه را نیز می‌توان در چارچوب تلاش این کشورها برای تغییر موازنه قدرت به نفع خود توضیح داد. عربستان سعودی از جمله کشورهایی است که از ابتدا در بحران سوریه فعال بود، اما تحت تأثیر عوامل داخلی و خارجی به‌تدریج سیاست‌های خود درقبال این بحران را تغییر داد. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و در چارچوب نظریه موازنه قدرت، درپی رفتارشناسی عربستان سعودی درقبال بحران سوریه است. یافته‌های پژوهش، تغییر رفتار ریاض درقبال بحران سوریه را در پنج مرحله تقسیم می‌کند که سیری از مدیریت بحران با هدف تغییر رفتار دمشق، دیپلماسی فعال علیه دمشق، حمایت نظامی ـ مالی ـ و سیاسی مستقیم از مخالفان، توقف حمایت از داعش و مقابله با نظام اسد و درنهایت پذیرش بقای اسد در قدرت، اما بدون حضور ایران را پشت‌سر گذاشته است. مقاله درنهایت به امکان‌سنجی هدف کنونی مبنی‌بر پذیرش بقای اسد بدون حضور ایران پرداخته است.

کلیدواژه‌ها


ـ الحسن، عمر (2012)،  دول الخلیج والأزمة السوریة: مستویات التحرک وحصیلة المواقف. مرکز الجزیره للدراسات.

ـ الحیات. مبادرة السعودیة فی «اللقاء المعجزة»: انتخابات رئاسیة سوریة بإشراف دولی. 7

 August 2015. http://www.alhayat.com/article/682417/

ـ الوطن. مراد: تبلغت رسمیاً نیة الإمارات فتح سفارتها فی دمشق. 9 دسامبر 2018. (دستیابی در دسامبر 10, 2018).                                http://alwatan.sy/archives/178198

ـ بیات، جلیل و اسلامی، محسن (1397)، ایران ـ عربستان؛ طرح الگوی تنش‌زدایی با محوریت مناقشات منطقه‌ای، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، دوره 8، شماره 28: 1 ـ 19.

ـ حافظ‌نیا، محمدرضا (1385)، اصول و مفاهیم ژئوپولتیک. پژوهشکده امیرکبیر.

ـ درج، حمید و امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد (1396)، تجزیه‌وتحلیل رویکرد عربستان سعودی نسبت به تحولات سوریه، رهیافتهای سیاسی بینالمللی، دوره 8، شماره 4: 86 ـ 120.

ـ سازمند، بهاره؛ عظیمی، ابوالفضل و نظری، علی‌اکبر (1389)، نظریه موازنه قدرت والتز: نقد و بررسی کارآمدی آن در عصر حاضر، فصلنامه روابط خارجی: 251 ـ 274.

ـ نجات، سیدعلی (1393)، راهبردهای جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی درقبال بحران،  فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و هشتم، شماره 4: 631 ـ 655.

ـ یزدان‌پناه درو، کیومرث و نامداری محمدمهدی (1392)، بحران سوریه؛ باتأکیدبر رویکرد نظام غرب و راهبرد ترکیه در این کشور، دوفصلنامه مطالعات بیداری اسلامی: 101 ـ 117.