نگاه کپنهاگی به امنیتی سازی: مبانی و چالشها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین (ع)

چکیده

چگونگی ظهور و حل مسائل امنیتی، از مباحث کلیدی مطالعات امنیتی معاصر است. ازآنجاکه نظریة امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ، از دیدگاه های جالب و بحث‌برانگیز مطرح‌شده در این زمینه است، مقالة حاضر درصدد است با تکیه بر مطالعات اِسنادی، به بیان مبانی این نظریه و مشکلات پیش روی آن بپردازد. این مکتب ملهم از فلسفة زبان آستین و نظریة اجتماعی، امنیت را هم کنش گفتاری می‌داند و هم برساخت اجتماعی. منطق امنیت نیز متأثر از فلسفة سیاسی اشمیت بر ضرورت بقای دولت، اضطرار و اولویت اقدام تأکید دارد. مسئلة امنیتی نیز نشان از انتخاب سیاسی بوده و دارای مقتضای اجتماعی است. بااین‌حال، نگاه مکتب کپنهاگ به امنیت، نگاهی منفی و کمال مطلوب در غیرامنیتی‌سازی است؛ هرچند در برخی مواقع امنیتی‌سازی، ضرورت است. مقاله از سه زاویه به نقدهای وارده بر این نظریه پرداخته است: یکی از نگاه کسانی که شاکلة اساسی آن را زیر سؤال می‌برند؛ دیگری از زاویة کسانی که خواهان اصلاح جزئی و روشن شدن ابهامات نظریه‌اند؛ از نگاه کسانی که ایدة کلی امنیتی‌سازی را قبول دارند، اما با بیان کاستی‌های اساسی آن درصددند این نظریه را در افقی ورای مکتب کپنهاگ بازسازی کنند.

کلیدواژه‌ها


اشرف‌نظری، علی (زمستان 1394). «بازخوانی انتقادی مفهوم امر سیاسی در نظریة کارل اشمیت»، فصلنامة سیاست دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دورة 45، ش 4.
بوزان، باری، اُلی ویور و پاپ دو ویلد (1386). چهارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، ترجمة علیرضا طیب، تهران، پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
بیلگین، پینار‌، «نظریة انتقادی» در: پل دی ویلیامز (1392). درآمدی بر بررسی‌های امنیت، ترجمة علیرضا طیب، تهران، امیرکبیر.
حسینی بهشتی، سیدعلیرضا، ساناز ملکی و مجید اکبری (پاییز و زمستان 1393). «منطق استثنا در فلسفة سیاسی کارل اشمیت»، فصلنامة جستارهای فلسفی، ش 26.
ساجدی، ابوالفضل (پاییز 1381). «نظریة کنش گفتاری جان آستین و فهم زبان قرآن»، فصلنامة قبسات، ش 25.
شواب، جرج (مقدمة مترجم انگلیسی) در: کارل اشمیت (1390). الهیات سیاسی، ج 1، ترجمة لیلا چمنخواه، تهران، نگاه معاصر.
عباسیان چالشتری، محمدعلی (بهار و تابستان 1384). «نظریة افعال گفتاری و برخی پیامدهای مهم آن»، مقالات و بررسیها، دفتر 77()2، فلسفه.
عبداللهی، محمدعلی (1384). «نظریة افعال گفتاری»، فصلنامة پژوهش‌های فلسفی-کلامی دانشگاه قم، سال ششم، ش 4.
فرهادپور، مراد (1387). قانون و خشونت (گزیدة مقالات جورجو آگامبن، کارل اشمیت والتر بنیامین)، تهران، فرهنگ صبا.
مکدونالد، مت (1392). «برسازی» در: پل دی ویلیامز، درآمدی بر بررسی‌های امنیت، ترجمة علیرضا طیب، تهران، امیرکبیر.