استادیار دانشکده و پژوهشکده مطالعات بینالملل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)
چکیده
این مقاله در پی پاسخ دادن به این پرسش است که چگونه انقلاب اسلامی ایران، به عنوان یک گفتمان مهم و ملهم از اسلام اصیل و اندیشه امام خمینی(ره) در جهان اسلام، که تاثیرات فراوان و ماندگاری بر متفکران و رهبران نهضتها و نیز جنبشهای جهان اسلام داشته است، بر مبنای اینکه؛ «ژئوپلیتیک محور مقاومت» پس از پیروزی انقلاب اسلامی با تعریف گفتمان جدید در مقابل اهداف و برنامههای غرب، ایالات متحده و استکبار جهانی با نقش محوری و رهبری ایران تعریف میشود. ماهیت و مبانی نظری و گفتمانی انقلاب اسلامی«امام خمینی» و محور مقاومت پرداخته، تاثیرات (نظری و عینی) انقلاب اسلامی ایران بر محور مقاومت در مقابل استکبار و رژیم اشغالگر را بررسی کرده است (سوال). گفتمان انقلاب اسلامی ایران، اثری انکارناپذیر بر دیگر مناطق دنیا دارد، و نیز نهضت و جنبشهای اسلامی اثر گذاشته است، مصادیقی چون «اسلامخواهی»، «استکبارستیزی»،«مردمسالاری»، «بیداری اسلامی» و «تداوم اندیشه و عمل مقاومت در نهضتها» پرتوی از بازتاب انقلاب اسلامی ایران هستند (فرضیه). در مقاله حاضر، اثبات این فرضیه از طریق تحلیل گفتمان به مثابه روش و تحلیل نظری استفاده شده است (روش) و در پی نشان دادن تاثیر انقلاب اسلامی بر قوت و گسترش محور مقاومت در منطقه است برای رهایی از استکبار(هدف). اثبات نقش و تاثیر گفتمان انقلاب اسلامی و اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) بر نهضتهای اسلامی در ترسیم آینده محور مقاومت از نتایجی است که این مقاله بدان دست یافته(یافتهها).
Geopolitics of Resistance Axis and National Security of the Islamic Republic of Iran on the Basis of the Islamic Revolution Discourse
نویسندهEnglish
behzad ghasemi
Assistant professor of the faculty and research center of international studies of Imam Hussein University.
- برزگر، کیهان(1388)، سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تدافعی وتهاجمی،تهران، فصلنامه روابط خارجی، سال اول، ش1.
- بهروزلک، غلامرضا(1386)، کاربرد تحلیلهای گفتمانی در مطالعات سیاسی اسلامی» مجموعه مقالات روششناسی در مطالعات سیاسی اسلام. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
- جمیری، محمد(1389)، بررسی و تبیین نقش فرامنطقهای ایالات متحده آمریکا در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی پس از 11سپتامبر، فصلنامه ره آورد سیاسی، ش29.
- حشمتزاده، محمد باقر (1384)، «مقدمه و چارچوبی برای بررسی تأثیرات انقلاب اسلامی در کشورهای اسلامی»، 13 نامه پژوهش، ش 12.
- خمینی، روح الله (1370)، صحیفه نور: مجموعه رهنمودهای امام خمینی (22 جلد)، تدوین سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.
- خمینی، روح الله (1376)، اسلام ناب محمدی در کلام و پیام امام خمینی، قم، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی، روحالله (1388). ولایت فقیه. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی، سید روح الله(1378).صحیفه نور، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی، سید روحالله (1374)، ولایت فقیه و جهاد اکبر، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی، سید روحالله (1378)، صحیفه نور، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی،روح الله (1372)، کلمات قصار؛ پندها و حکمتها، تهران: چاپ نخست، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- دهقانی فیروزآبادی سید جلال و مهدی فرازی (1391)، بیداری اسلامی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامهی مطالعات انقلاب اسلامی، سال نهم، ش28.
- دهقانی فیروزآبادی، سید جلال و مهدی فرازی (1391)، «بیداری اسلامی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، س 9، ش 28.
- دین پرست، فائز (1389)، «تحلیل گفتمان ولایت فقیه در نظام سیاسی ایران»، تهران، دانشگاه امام صادق
- سلیمانی، رضا (1391)، «رویکرد تئوریک به سیاست امریکا در قبال انقلاب اسلامی ایران و بیداری اسلامی در خاورمیانه»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، س 1، ش 2.
- سلیمانی، رضا(1391) «رویکرد تئوریک به سیاست امریکا در قبال انقلاب اسلامی ایران و بیداری اسلامی در خاورمیانه»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، س 1، ش 2.
- شیرازی، ابوالحسن و حبیبالله معینالدینی (1387)، «تقابل خاورمیانه اسلامی با طرح خاورمیانه بزرگ»، فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی، ش 3.
- صالحی، حمید(1390)، مناسبات راهبردی امارات متحده عربی با جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 14، ش1.
- فلاحی، علی (1380)، پیامدهای 11 سپتامبر بر نظریه و دیدگاههای موجود در روابط بینالملل، معاون سیاست خارجی، مرکز تحقیقات استراتژیک.
- فوزی، یحیی (1388)، اندیشه سیاسی امام خمینی، قم: معاونت پژوهش دانشگاه معارف اسلامی.
- فوزی، یحیی و پایاب، بهروز (1390)، مقایسه تطبیقی اشتراکات وافتراقات اندیشه سیاسی جنبش اسلامی اخوان المسلمین در مصر و جنبش اسلامی شیعی در ایران، فصلنامه شیعه شناسی، شماره36، زمستان.
- قاسمی، بهزاد (1391)، «گزارش اجلاس جهانی استادان مسلمان دانشگاهها و بیداری اسلامی»، فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، س 13، ش 51.
- بیانات مقام معظم رهبری در دیدار کارگزاران حج، 16/6/1393
- خمینی، روح الله (1376)، اسلام ناب محمدی در کلام و پیام امام خمینی، قم، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- خمینی، سید روح الله(1378).صحیفه نور، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- دهشیری، محمد رضا (1388)، بازتاب مفهومی و نظری انقلاب اسلامی ایران در روابط بین الملل، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
- قانون اساسی جمهوری اسلامی، مصوب 1358، با آخرین اصلاحات 1368.
-
- مرادی، مجید (1381)، نظریه دولت در اندیشه حسن البنا، فصل نامه علوم سیاسی، شماره19، پاییز.
- مکارم شیرازی، ناصر،(1389) طرح حکومت اسلامی، مطبوعاتی هدف.
- نادری نسب، پرویز(1389)، چالشهای روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان در منطقه، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 40، ش1.
- Burnell, Peter & Richard Youngs (2010), New Challenges to Democratization, USA and Canada: Routledge.
- - Friedman, George (2011), "Syria, Iran and the Balance of Power in the Middle East", 22, Dec.2011, www.trafor.com.
- - Hirst, David (2011), “Gaddafi Cruelly Resists, but This Arab Democratic Revolution is far from over”, The Guardian, Sunday, 20 February.
- - Isbester, Katherine (2011), The Paradox of Democracy in Latin America: Ten Country Studies of Division and Resilience, Canada: University of Toronto Press Incorporated.
- - Khaledi, Rashid, Lisa Anderson, Muhammad Muslih and Rivas Simon, (1991), The Origins of Arab Nationalism, New York: Columbia University Press.
- - Kramer, Martin (2009), Arab Awakening and Islamic Revival: The Politics of Ideas in the Middle East, New Jersey: State University of New Jersey.
- - Luciani, Giacomo (1990), The Arab State, Berkley and Los Angeles: University of California Press.
- - Pollack, Kenneth M. (2012), "Shifting Sand in Middle East", Brooking Institute, 14 Feb accessed. www.brokings.edu
