آینده ‏پژوهی حضور ایالات متحده آمریکا در غرب آسیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‏ای دانشگاه یزد

2 دکتری تخصصی و استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه یزد

چکیده

غرب آسیا از نظر ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک اهمیت ویژه‏ای برای قدرت‏های بزرگ دارد؛ از این رو تاریخ یک سده اخیر این منطقه فراز و نشیب بسیار داشته است. پژوهش حاضر به روش تحقیق ترکیبی و با ابزار مطالعات اسنادی و مصاحبه می‏کوشد به این پرسش پاسخ دهد که با توجه به اسناد امنیت ملی ایالات متحده و نظر کارشناسان، راهبرد آتی آمریکا در غرب آسیا چه خواهد بود؟ برای پاسخ به این سؤال سه سناریو بررسی شده است: «تداوم حضور در غرب آسیا»، «کاهش حضور در غرب آسیا» و «خروج کامل از غرب آسیا». بررسی اسناد سیاست خارجی و اسناد امنیت ملی آمریکا نشان می‌دهد راهبرد جدید غرب آسیای این کشور تغییر کرده است و دیگر تمایلی ندارد همچون گذشته بیشتر تمرکز خود را روی این منطقه معطوف کند که به معنای کاهش اهمیت غرب آسیا برای آمریکا و تمایل این کشور به استفاده از راهبرد «مدیریت از راه دور» و «عدم مداخله مستقیم» در قالب سناریوی «کاهش حضور در غرب آسیا»ست. در حالی که نتایج به دست‏آمده از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 20 نفر از متخصصان حوزه آمریکا خلاف مطالعه اسنادی را نشان می‏داد. 55 درصد از مصاحبه‏شوندگان به استمرار وضع موجود و حضور ایالات متحده یعنی سناریوی «تداوم حضور در غرب آسیا» رأی دادند. نکته مهم اینکه تقریباً همه مصاحبه‏شوندگانی که سناریوی استمرار حضور را محتمل‏ترین سناریو می‏دانستند، استمرار حضور به شیوه پرهزینه گذشته را ناممکن دانستند و درباره تغییر شیوه حضور آمریکا در منطقه هم‏نظر بودند.

کلیدواژه‌ها


ـ حسینی مقدم، محمد (1390)، کاربرد آینده‏پژوهی در علوم سیاسی با تکیه بر روش تحلیل لایه لایه علت‏ها، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ـ زمانی مقدم، افسانه و محبوبه باغبانیان (1392)، «روش‌ها و رویکردهای آینده‏پژوهی»، سیویلیکا، اولین همایش ملی آینده‏پژوهی.

ـ گوهری مقدم، ا. (1393)، «الگوی رفتاری آمریکا در قبال بیداری اسلامی: عملگرایی محتاطانه»، پژوهش‏های راهبردی سیاست، 2(6)، 117-141،‎ فصلنامه پژوهش‏های راهبردی سیاست.

ـ متقی، ابراهیم، خرم بقایی و میثم رحیمی (1389)، «بررسی سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر (بر اساس رویکرد واقع‏گرایی تهاجمی)،‎ فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‏المللی.