ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل برای دفاع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در مقابل تحریم‌های ایالات متحده آمریکا

نویسنده

استادیار دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

پاسداشت صلح و امنیت بین‌المللی و توسعه روابط دوستانه بین ملل بر مبنای احترام به اصل تساوی حقوق و خودمختاری ملل از مهم‌ترین اهداف تأسیس سازمان ملل متحد بوده‌ است. منشور ملل متحد دولت‌ها را نه ‌تنها از کاربرد زور در روابط بین‌المللی بازداشته، بلکه از تهدید به آن نیز منع کرده است؛ در حالی که دولت آمریکا از آغازین سال‌های تأسیس جمهوری اسلامی، رویکرد تهدیدِ زورمدارانه علیه ملت ایران را سرلوحه اقدامات خود قرار داده و انواع فشارها از جمله فشارهای اقتصادی را بر ایران تحمیل کرده است. ایالات ‌متحده با وضع تحریم‌های یکجانبه و نقض مصونیت قضایی دولت ایران به ‌طور مستقیم و غیرمستقیم دارایی‌ها و منافع اقتصادی ملت ایران را مورد تهدید و دست‌اندازی قرار داده است. این مقاله با رویکردی توصیفی‏ـ تحلیلی و با استناد به اسناد و رویه‌های بین‌المللی به ارزیابی دو اقدام از مهم‌ترین اقدامات خصمانه دولت آمریکا علیه منافع اقتصادی دولت و ملت ایران یعنی تحریم و صدور احکام قضایی و راهکارهای قانونی واکنش به آنها از منظر حقوق بین‌الملل پرداخته و به این نتیجه رهنمون شده است که این اقدامات علاوه بر نقض الزامات حقوق بین‌الملل عام، با تعهدات قراردادی ایالات ‌متحده در برابر ایران نیز مغایرت داشته و دولت ایران علاوه بر سازوکارهای عام حقوق بین‌الملل از سازوکارهای توافقی و خاص نیز برای واکنش و مقابله با رفتار متخلفانه ایالات ‌متحده برخوردار است.

تازه های تحقیق

.

کلیدواژه‌ها


ـ «قانون صلاحیت دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولت‏های خارجی» (مصوب 1378).

ـ حدادی، مهدی (1382)، «تحریم‌های بین‌المللی، ابزار سیاست ملی یا ضمانت اجرایی بین‌المللی»، اندیشه‌های حقوقی، ش 3.

ـ خضری، سید مرتضی (1388)، مستثنیات و موارد سقوط مصونیت دولت در پرتو تحولات جاری تقنینی و قضایی بین‏المللی، رساله دکتری حقوق بین‌الملل، دانشگاه شهید بهشتی.

ـ ممتاز، جمشید (1376)، ایران و حقوق بین‌الملل، چ 1،تهران: نشر دادگستر.